ه‍.ش. ۱۳۸۹ مرداد ۲۲, جمعه

مقایسه جزء نفی بی قاعده سومری با گویش های شمال خلیج فارس

مقایسه جزء نفی سومری bara با کلمه wara بختیاری و شوشتری


بمعنی "تمام شد"

کلمه wara یا wahra در گویشهای بالا در نام دومین ماه منتسب به پارسی باستان که از نیمه دوم فروردین تا آخر نیمه اول اردیبهشت ماه میباشد، آورده شده است . سرزمین های خوزستان و بختیاری گرمسیر که از اوائل نیمه دوم اسفند ماه پر از سبزه و گل های لاله سرخ میشوند، در نیمه دوم اردیبهشت پس از تمام شدن ماه دوم پارسی باستان تبدیل به سرزمین های بدون " سوزه" سبزه و " گل تیه سُهر" یعنی گل لاله سرخ میشوند. نام این ماه پارسی باستان thuravâhara است. این عبارت شامل دو کلمه سومری suhur+a , vâra که معنی آن" (گل ) سرخ ها تمام شدند ." میباشد.( مصّوت a در این گویش ها معادل " ها" نشانه جمع فارسی است، وسُهرا معنی "سرخ ها"، اشاره به گلهای سرخ میکند. این دو کلمه در سومری وجود دارند. و حضور آنها در نام ماه های آریائی نشان از زبان مستقل بومیان اولیه ایران، خوزی ها و لر ها و سایر اقوام بومی ایران تاریخی را جدای از زبان آریائی ها اثبات میکند. زیرا سومریان هزاران سال پیش از آریائی ها سابقه سکونت در بین النهرین و بخشی از ایران را در کارنامه تاریخی خود نشان داده اند. وهنگام به قدرت رسیدن هخامنشیان بویژه خاندان داریوش اول هخامنشی و شاهان پس از او این کلمات وجود داشته اند. البته چند ماه دیگر پارسی باستان نیز نظیر ماه adu-kani-sha که از نیمه دوم اسفند تا نیمه دوم فروردین است، معنی " از دو باره کندن " منظور کندن دوباره و لایروبی آبراهه ها و قنوات را در گویش های فوق دارد. وماه پنجم آریائی ار 15 تیر تا 15 امرداد garma-pada بمعنی " گرما - پُخت " بمعنی گرمای پختن منظور گرمای پختن خرما در گویش های بالا است.

به شعر بختیاری ذیل دقت کنید:

خُت گودی گلا که یان، تو تیم ایائی وارهنه همه گلا په کی ایائی

ترجمه به فارسی معیار: خودت گفتی که هنگامیکه گل ها در آمدند، تو نزد من می آئی

گل ها همه تمام شدند، پس کی می آئی.



پروفسور آرنو پوبل سومر شناس معروف در کتاب خود " زمینه های دستور زبان سومری" کلمه منفی ساز bara را یکی از اجزاء نفی میداند، و آنرا حالت قطعی و شدید نفی افعال نشان داده است، و آنرا یکی از اجزاء بی قاعده نفی سومری میداند. در اینجا بند های 637- 637 کتاب ایشان از آلمانی ترجمه و تقدیم دوست داران تمدن ایرانی میشود.



2. کلمه bara- بصورت جزء منفی.

637 – برای کاربرد بی قاعده نفی bara- ، با معنی منفی بند 638 دیده شود.

638- ب – نشانه نفی bara- بمعنی" قطعاً نیست."، " ابداً" و مشابه آن ، سبب میشود، که یک نفی قوی تر ازصورت nu- در سومری در عبارات آورده شود. این خود نشان میدهد، که اغلب، نشانه های نفی به درجاتی معنی نفی را بیشتریا کمتر در عبارات سومری نشان میدهندد.

مثال: Hammurabi-men, û(d)-ullia-ta lugal-lugal-ene-r bara-(i-)n-dímm-a dUtu,-lugal-m(u,-)a hu-muna(-’)-du بمعنی" آنجه از گذشته های دورترهیچ شاهی از شاهان پیشین نساخته است، من حمورابی ، برای شماش ( شمس) سرورم ساخته ام."،LIH 5832-40 ؛ یا درعبارتdari-dagall-a-$ù ki-surr-a-dNingirsuk-ak-e bara-mu-bal-e, pà-bi $ù-bal-bara-(i-)ag-e, na--u-a-bi bara-(i-)padd-u بمعنی" بکلی برای ابد او( آن اومائی) هرگز به قلمرو نینگیرسو وارد نخواهد شد ،( به قلمرو نینگرسو تجاوز نخواهد کرد.) هرگز خندق مرزی آنرا ....د، وهرگز استل ( علامت مرزی) آنرا تخریب نمی کند." ، کتیبه ستون لاشخور ها از Eannatum Vs. 2016 -213 ؛ یا enna-ba-(n-)ra-(i-)n-ta-ri-(e)nn-a-$, enna-ba-(n-)ra-(i-)n-ta-zig-aenn-a-$ u bara-(i-)n-da-b-kú-e(n), a bara-(i-)n-da-b-nag-e(n) بمعنی تا تو از او گریزانی، تا تو خود را برتر از او میدانی ، تو بهیچ وجه نباید با او هم غذا شوی ، بهیچ وجه نباید با او آب بنوشی." CT 16, 12ff56.57 ؛ یا gìr(i)-nene gìr-ani-ta nara-(i-)n-tem-m-aene, bara-(i-)n-gí-gí-ene بمعنی" قدم های او ، هرگز دوباره برقدم های او گذاشته نمی شود." ،ASK Nr. 11 kol. 269-71 ؛ یا ku$-lugallu- … (-k) bara(i-)n-tem-ad-a(n). bara-(i-)n-gí-gí-(i)d-e(n) بمعنی" به جسم انسان، توخود دوباره نزدیک میشوی." CT 16, 12ff. kol. 523 ؛ یا [ ….-dInnana(-k)]-ta á-zu bara-mu(-’-i?-)n-gí(-en) معادل اکدی [ina….d]I$tar idka la tanîTamma, 4 R 23 Nr. 23 ؛ یا ‹ul-gál igi-bi bara-(i-)n-da-nigin معادل اکدی limnu pani$u la ussahha[r$u], ، 4 R 13 Nr. 38 .



لطفاً مطالب را دنبال کنید.

شاد باشید.

فریدون عباسی

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر